Menyu

Rəqabət haqqında qanunvericiliyə uyğunluq təlimatı

Bu təlimat Group-un Hüquq Şöbəsinin rəylərini, eləcə də, 24 noyabr, 2017-ci il tarixindən etibarən hüquqi vəziyyəti əks etdirir.  

Önsöz

Carslberg Group-un Prezidenti və Baş icraçı direktoru

Kees ’t hart  

Hörmətli həmkarlarım!

Hər birimiz, əsas prinsiplərimizi dəstəkləmək və onlara riayət etmək üçün məsuliyyət daşıyırıq. Bu da, bizi işimizi qanunauyğun şəkildə icra etməyə vadar edir. Rəqabət haqqında qanunvericiliyə uyğunluq həmçinin bütün əməkdaşlarımıza tətbiq olunan Şirkətin Etika və Davranış Kodeksinin bir hissəsini təşkil edir. Bu prinsiplər yalnız tələblərə riayət etmək üçün bir yaddaş kitabçası olmamaqla yanaşı, eyni zamanda bizim daha doğru və ağıllı biznes qərarları verməyimizə imkan yaradır.

Rəqabət haqqında qanunvericilik mürəkkəb xarakter daşıyır və hətta hüquqşünaslar üçün daha mürəkkəb bir hüquq sahəsidir. Bu təlimatın məqsədi Carlsberg Group-un müvafiq əməkdaşlarını rəqabət haqqında qanunvericilik üzrə mütəxəssisə çevirmək deyil. Əksinə, bu təlimat rəqabət haqqında qanunvericiliyin əsaslarını anlamaqda sizə kömək edəcək və maraq yarada biləcək və Yerli Hüquq şöbəsinə və ya Group-un Hüqüq Şöbəsinə müraciət etməli olacağınız vəziyyətləri müəyyənləşdirməyə şərait yaradacaq.

Carlsberg bir çox bazarlarda fəaliyyət göstərir və bir bazara tətbiq olunanlar digərlərinə tətbiq olunmur. Rəqabət haqqında qanunvericiliyin yerli variantları tətbiq olunur. Bununla belə, ölkənizin rəqabət haqqında qanunvericiliyinin tələblərinə necə riayət olunasına dair hər hansı bir sualınız yaranarsa, yerli hüquqşünasa müraciət etməkdən çəkinməməlisiniz.

Müştərilərimiz, biznes tərəfdaşlarımız və fəaliyyət göstərdiyimiz cəmiyyət üçün ədalətli və dəyərli bir şirkət kimi Carlsberg-in bütövlüyünü və irsini qorumaq məqsədilə işimizi tam qanunauyğun şəkildə yerinə yetirməyimiz olduqca vacibdir.

Şirkətin fəaliyyətinin rəqabət haqqında qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olması üzrə qaydada göstərildiyi kimi, bu təlimatı oxumağınız vacibdir və ümumi məqsədlərimizə nail olmaq üçün onu müntəzəm olaraq nəzərdən keçirməyinizi xahiş edirəm. Fəaliyyət göstərdiyimiz ərazilərdə ən müvəffəqiyyətli, peşəkar və rəğbətli pivə müəssisəsi olmaq üçün ilk növbədə işimizi qanuna uyğun şəkildə aparmalıyıq!

Hörmətlə,

Kees ‘t Hart

Prezident və Baş icraçı direktor

RƏQABƏT HAQQINDA QANUNVERİCİLİK NƏDƏN BƏHS EDİR?

Antiinhisar və ya antitrest kimi də tanınan rəqabət haqqında qanunvericilik bazar iştirakçılarının istehlakçıların xeyrinə necə rəqabət qabiliyyətli məhsul və xidmətlər almaq və satmaqda sərbəst olduqları rəqabət mühitinin təşviq edilməsi və qorunmasından bəhs edir.

Beləliklə, rəqabət haqqında qanunvericiliyin məqsədi şirkətlər arasında rəqabətə qarşı müqavilələr və bazar gücünün sui-istifadəsi kimi rəqabətə qarşı təcrübələrlə rəqabətin zəifləməsinin qarşısını almaqdır. Başqa sözlə desək, rəqabət haqqında qanunvericilik rəqabətə zidd olan davranışları qadağan edir.

Rəqabət yalnız istehlakçıların rifahını qorumaq və yenilikləri təşviq etmək üçün əhəmiyyətli deyil; o, eyni zamanda biznesimizin ön planda olmasını və imkanlarımızın sərhədlərdən kənara çıxmasını təmin etməklə əlimizdən gələnləri etməyin bir üsuludur.

Bununla belə, rəqabət haqqında qanunvericilik fəaliyyət göstərdiyimiz bazarlardakı bütün tərəflərə tətbiq edildiyindən, bu rəqiblərimizi nəzarət altında saxlamaq üçün və ya təchizatçılarımız və bəzi hallarda müştərilərimiz tərəfindən ədalətsiz biznes təcrübələri ilə qarşılamamağımızı təmin etmək üçün bir vasitə ola bilər.

Beləliklə, Carlsberg olaraq rəqabət haqqında qanunvericiliyə riayət etməklə biz sadəcə öz markamızı qorumuruq və yüksək xərclərin qarşısını almırıq, həmçinin biznesimizin ön planda olmasını və çox ehtimal ki, dünyanın ən yaxşı pivəsinin istehsal olunmasını təmin edirik.

Hər hansı bir məsələnin rəqabətə qarşı olduğu ilə bağlı şübhələriniz olarsa, hər zaman yerli Hüquq Şöbəsi və ya Group-un Hüquq Şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.

RƏQABƏT HAQQINDA QANUNVERİCİLİYƏ RİAYƏT OLUNMAMASININ NƏTİCƏLƏRİ

Rəqabət haqqında qanunvericilik bir bütün olaraq cəmiyyət üçün əhəmiyyətlidir və qanunların yerinə yetirilməsinə ciddi nəzarət olunduğu hüquqi bir sahədir. Bu səbədən, şirkətlər rəqabət haqqında qaydalara riayət etmədikləri üçün tez-tez cərimələnirlər və həmin cərimələrin məbləği yüksək olur. Aİ-da və bir sıra digər yurisdiksiyalarda, cərimələr hətta Carlsberg Group-un ötən ilki qlobal dövriyyəsinin 10 faizi qədər ola bilər. Vurğulamaq lazımdır ki, qanunların yerinə yetirilməsinə ciddi nəzarət və yüksək məbləğli cərimələr standart dünya səviyyəsindədir və Carslberg-də rəqabət haqqında qaydalara dünya səviyyəsində riayət olunmalıdır.

Bununla yanaşı, yeni əməkdaşlar üçün şəxsi cərimələr tətbiq olunur və hətta müəyyən bazarlarda yeni əməkdaşlar üçün həbs cəzası da mövcuddur. Əlavə olaraq, rəqabət haqqında qanunvericiliyin şərtlərinin pozulmasına görə zərər çəkmiş müştərilər və ya rəqiblər tərəfindən bu zərərə dair iddiaların qaldırılması daha çox yayılmaqdadır. Belə zərərlərə görə iddia tələbindən başqa, hüquqi proseslər olduqca bahalıdır və bu proseslər hökumət orqanları tərəfindən aparılan uzun müddətli araşdırmalardan sonra illərlə davam edə bilər. Yekun olaraq, kütləvi informasiya vasitələrində şirkətmizlə bağlı yer alan hər hansı mənfi rəy bizim ən qiymətli aktvilərimizin ikisinə, yəni marka kapitalımıza və səhm dəyərimizə ciddi şəkildə ziyan vura bilər.

“Nüfuz qazanmaq üçün 20 il tələb olunduğu halda, 5 dəqiqə onu itirməyə kifayət edir. Bu barədə düşünsəniz işlərinizə başqa cür yanaşacaqsınız”—Warren Buffett

LÜĞƏT

Aktiv satışlar

Birbaşa poçt və ya ziyarətlər vasitəsilə fərqli müştərilərə birbaşa distribüterin xüsusi ərazisində və ya xüsusi müştəri qrupunda yaxınlaşmaqla aparılan və ya müştərilərə, xüsusilə bu müştəriləri hədəf alan kütləvi informasiya vasitələrində və ya digər reklam materiallarında reklam vasitəsilə  aktiv şəkildə yaxınlaşmaqla həyata keçirilən satışlar.

Kommersiya əhəmiyyətli məlumatlar

Qiymətlər (misal üçün: faktiki qiymətlər, endirimlər, artmalar, azalmalar,  güzəştlər), müştəri siyahıları, istehsal xərcləri, miqdarlar, dövriyyələr, satışlar, keyfiyyətlər, marketinq planları, risklər, planlar, investisiyalar, texnologiyalar, strateji cəhətdən  əhəmiyyətli olan məlumatlar, araşdırma və inkişaf etdirmə proqramları və onların nəticələri daxil olmaqla, lakin bunlarla məhdudlaşmayan strateji cəhətdən əhəmiyyətli məlumatlar

İlkin reydlər

Rəqabət haqqında qanunvericiliyin şərtlərinin pozulmasına dair dəlillər toplanmsı məqsədilə antiinhisar orqanı tərəfindən aparılan elan edilməmiş müvafiq yoxlamalar

Dominant mövqe / dominant şirkət

Səciyyəvi olaraq, müvafiq bazarda 40 faizdən çox bazar payına malik olan şirkət. Lakin, bazar payının həddi bazardan bazara dəyişir və 30 faiz bazar payına malik olduqda buna xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Rəqiblər

Pivə müəssisələri, supermarketlər, restoranlar və ya bir şirkət olub-olmamasından asılı olmayaraq, faktiki olaraq məhsullar satan və potensial olaraq bizim məhsullarla rəqabət aparan istənilən şirkət. Bu həmçinin konserv qutuları, qablaşdırma materialları, şəkər və ya nəqliyyat xidmətləri kimi hər hansı bir məhsulun və ya xidmətin satın alınmasında rəqabət aparan şirkət də ola bilər.

Coğrafi bazar

Müvafiq coğrafi bazar bir şirkətin fəal olduğu və bazarın xüsusiyyətləri qonşu coğrafi bölgələrdən fərqlənə biləcəyi sahədən ibarətdir. Pivə istehsalı sənayesində ümumi olaraq belə başa düşülür ki, bazarlar yerli standartlara uyğundur, lakin mehmanxana-restoran-kafelərə və spirtli içkiləri və .s satışına ayrılır. 

Məhsul bazarı

Müvafiq məhsul bazarı məhsulların xüsusiyyətinə, qiymətinə və istifadə məqsədinə görə istehlakçı tərəfindən dəyişdirilə və ya əvəzlənə bilən bütün bu məhsullardan və/və ya xidmətlərdən ibarətdir. Başlanğıc nöqtəsi pivə (bəzi ölkələrdə müxtəlif kateqoriyalara ayrılmışdır), alma şərabı, spirtsiz içkilər, koks ətirli qazlı spirtsiz içkilər, spirtsiz içkilər və su arasında bölünür.

Passiv satışlar

Bir bazardakı bir müştəri öz təşəbbüsü ilə, fərqli bazardakı bir şirkətdən məhsul satın almaq istədikdə, bu şirkət o müştəriyə passiv şəkildə satış həyata keçirir. Bu qadağan edilə bilməz.

RƏQİBLƏRLƏR, TƏCHİZATÇILAR, DİSTRİBÜTERLƏR VƏ MÜŞTƏRİLƏRLƏ BAĞLANAN MÜQAVİLƏLƏR

RƏQİBLƏRLƏ BAĞLANAN MÜQAVİLƏLƏR

 Rəqabəti məhdudlaşdıran rəqiblər arasındakı müqavilələr ümumilikdə rəqabət haqqında qanunvericililiyə əsasən qadağan edilmişdir. Müqavilənin tərəfləri eyni bazar səviyyəsində (misal üçün iki pivə istehsalçısı və ya iki pivə distribüteri) fəaliyyət göstərdikləri üçün, rəqiblər arasındakı müqavilələr tipik olaraq horizontal müqavilələr (eyni səviyyədə rəqabət aparan şirkətlər arasında) kimi təsvir olunur.

“Müqavilə” dəqiq bir hüquqi termin deyil. Bu hər iki tərəf arasında müəyyən bir şəkildə fəaliyyət göstərmək üçün yazılı, şifahi və ya sadəcə ümumi bir razılaşma ola bilər. Sadəcə yazılı müqavilələrin rəqabət haqqında qanunvericiliyə tabe olduğunu düşünmək yanlış olardı. Paralel qiymət siyasəti və ya qiymətlərə edilən dəyişiklər barədə xəbərdarlıq edilməsi kordinsiya edilmiş davranış nümunələridir, lakin, rəqabəti məhdudlaşdıran koodinasiya edilmiş davranış da həmçinin rəqabət haqqında qanunvericiliyə ziddir. Bir şirkət qiymətləri qaldıracağına dair rəqiblərinə xəbərdarlıq edərsə, qanunsuz hərəkət hətta kütləvi informasiya vasitələri üzrə bəyanatlar və ya sosial şəbəkələrdə dərc olunan yazılar vasitəsilə müəyyənləşdirilə bilər.

Rəqabəti məhdudlaşdırmağa gətirib çıxaran və ya bu məqsədi daşıyan razılaşdırılmış davranış rəqabət haqqında qanunvericiliyə ziddir.

Rəqiblər arasında bağlanmış müqavilələrə səlahiyyətli orqanlar tərəfindən ciddi bir şəkildə baxıldığından, xüsusi bir davranışın və ya rəqibə göndərilən e-mail-in rəqiblə aramızda qeyri-qanuni razılaşma olduğuna digərlərini inandıracaq vəziyyəti sonlandırmamaq vacibdir. 1 saylı Əlavə “icra edilməli” və “icra edilməməli” işlərə dair xülasədən ibarətdir və rəqiblər, müştərilər və ya satıcılarla əlaqədə olan bütün əməkdaşlara paylanmalıdır.

 1. KARTELLƏR (İNHİSAR BİRLİYİ FORMASI)

Bir çoxlarına “kartel” termini tanışdır, lakin hər kəs kartel sözünün faktiki olaraq hansı məna daşıdığını bilmir. Kartel normal iş saatlarından sonra bağlanmır. Bir çox kartellər rəqiblərin razılığa gəldiyi zaman (misal üçün: qiymət qoymaq və ya bazarlar və ya onlar arasındakı müştəriləri bölüşdürmək) ciddi bir yersiz hərəkət etməsindən xəbərdar olmayan rəqiblər arasında imzalanır. Karteller qanunsuzdur və əhəmiyyətli cərimələr, həbs cəzası və idarəçilərin rəhbərlik işlərinə qadağa qoyulmasına səbəb ola bilər. Bilərəkdən və ya bilməyərəkdən karteldə iştirakın qarşısının alınmasına xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Eyni zamanda, unutmamalıyıq ki, ticarət assosiasiyalarında və ya rəqiblərimizin iştirak etdiyi sənaye tədbirlərində iştirak etmək böyük risk daşıyır və tərəf olaraq qanuni müqavilələri başa çatdırılmamasına xüsusi diqqət yetirilməlidir. Qeyd etmək lazımdır ki, müzakirələr əsnasında faktiki olaraq heç bir fikir irəli sürməsək belə, biz qeyri-qanuni müqaviləyə tərəf ola bilmərik. Bu səbəbdən, hər zaman qeyri-qanuni müzakirələrə və müqavilələrə dair etirazımızı bildirməliyik.

Bir çox bazarlarda kartel müqaviləsinin mövcudluğu qeyri-qanunidir. Rəqiblər arasında bağlanmış müqavilənin rəqabətə hər hansı bir faktiki təsir göstərməsinin və ya müqavilənin heç vaxt qüvvəyə minməməsinin heç bir fərqi yoxdur. İki rəqib razılığa gəldiyi anda (misal üçün qiymət qoyulması və ya bazarları ayırmaq barədə) bu o onların qanunları pozduğu deməkdir.

Bir rəqiblə bağlaması nəzərdə tutulan hər hansı bir müqavilə bağlamazdan əvvəl baxılması üçün Yerli Hüquq və ya Group-un Hüquq Şöbəsinə təqdim olunmalıdır.

Nəticələrə görə, əvvəlcədən təsdiq edilmiş bir standart şablona əsasən olması istisna olmaqla, hər hansı bir rəqiblə nəzərdə tutulan istənilən müqaviləni imzalmazdan əvvəl, baxılması və təsdiqlənməsi üçün, Yerli Hüquq Şöbəsinə və ya Group-un Hüquq Şöbəsinə təqdim edilməlidir. Yerli Hüquq Şöbəsi və ya Group-un Hüquq Şöbəsi Niyyət məktubu, qeyd və ya rəqiblərin qatıldığı iclasın protokolları kimi digər layihə ilə bağlı olan və ya olmayan sənədlər haqqında məlumatlandırılmalıdır. Xatırlatmaq lazımdır ki, Carlsberg və digər pivə müəssisəsi hal-hazırda eyni bazarda fəaliyyət göstərməsə belə, Carlsberg bütün pivə müəssisələri üçün potensial rəqib olaraq görünə bilər. Eyni zamanda yadda saxlamaq lazımdır ki, bəzən bizim təchizatçılarımız və ya müştərilərimiz də öz pivələrini istehsal edən supermarketlər kimi bizə rəqib ola bilərlər. Eyni zamanda rəqib olan hər hansı bir təchizatçı və ya müştəri ilə iş apararkən, yadda saxlamaq lazımdır ki, qiymətlərlə bağlı hər hansı bir xəbərdarlıq yalnız alıcı-satıcı arasında aparılan əməliyyatlar üçün həqiqətən zəruri olan  məsələlərə aid olmalıdır.

Rəqiblər arasında bağlanan müqavilələrin nümunələri və qeyri-qanuni kartel fəaliyyəti kimi görünən və qaçınılması zəruri olan davranışlara aşağıda rast gələ bilərsiniz. Bu siyahı tam deyil.

 1.1 QİYMƏT QOYULMASI

Qiymət qoyulması bir qiymət və ya qiymət intervalını (maksimal və ya minimal qiymətlər) qaldırmaq, aşağı salmaq və ya əks halda müəyyən etmək üçün rəqiblər arasında bağlanmış müqavilədir. Qiymət qoyulmasına həmçinin tərəflərin rəqabət apara biləcəyi maliyyə şərtləri, zəmanətlər, endirimlər və malların daşınma/paylanma haqları kimi digər parametrlər də daxildir.

Müştəri və ya rəqib tərəfindən sizə təqdim edildiyi halda, rəqiblə qiymətləri müzakirə etməyin və ya qiymət siyahımızı bölüşməyin və rəqibin qiymət siyahısını heç vaxt qəbul etməyin.

Ola bilsin ki, gündəlik işinizin bir hissəsi kimi bizim rəqiblərimizdən başqa tərəflərdən rəqiblərin kommersiya əhəmiyyətli məlumatlarına dair informasiya əldə edə bilərsiniz. Lakin, bu cür informasiyasının qəbul edilməsi və saxlanması ilə əlaqədar böyük təhlükələr mövcuddur. Bununla belə, Carlsberg olaraq müştərinin sərbəst olaraq bizə təhvil  verməsinə baxmayaraq, əməkdaşlara rəqiblərin qiymət siyahılarını (xalis və ya ümumi qiymət siyahıları olub-olmayan) qəbul etməyi və saxlamağı qadağan etməyi qərara almışıq. Qiymət siyahıları rəqabət üzrə məsələlərə dair orqanların diqqətini cəlb etdiyi üçün, Carlsberg-in sistemlərimizdə bu kimi qiymət siyahılarının mövcud olmasını istəməməsi ilə bağlı səbəbə dair ilkin reydlər aparılmalı və bu qiymətlərin tərəflər arasında dəyişdirilməsinin sübutu kimi görünməlidir.

1.2 BAZAR VƏ YA MÜŞTƏRİNİN AYRILMASI

Rəqiblər arasında bazarları və ya müştəriləri bölüşdürmək və ya bölmək üçün bağlanan müqavilələr- məsələn, satış əraziləri, müəyyən satıcılar üçün müəyyən müştəriləri təyin etməklə - qeyri-qanunidir.

1.3 ƏVƏZSİZ QİYMƏT TƏKLİFİ

Rəqiblər arasında bir tender təklifinə cavab olaraq təqdim olunacaq qiymətlər və ya şərtlərlə əlaqədar müqaviləlilər və razılaşmalar ümumiyyətlə qadağan edilmişdir. Buna təklif verməməyə razılaşmaq da daxildir.

1.4 İSTEHSALIN MƏHDUDLAŞDIRILMASI

Rəqib şirkətlərin normal rəqib qüvvələrin müstəqil  istehsal qərarlarını müəyyən etmələrinə icazə verməkdənsə, istehsalı dayandırmağı və ya müəyyən bir səviyyəyə kimi məhdudlaşdırmağı qəbul etməsi qeyri-qanunidir.

1.5 BİRGƏ BOYKOT ETMƏ

Rəqibin müəyyən bir müştəri və ya təchizatçıları və ya müştəri və ya təchizatçılar qrupunu boykot etməyə razılaşması ümumiyyətlə qeyri-qanunidir. "Boykot" burada müəyyən bir müştəri və ya təchizatçıya satmamaq və ya həmin müştəri və ya təchizatçıdan almamaq üçün iki və ya daha çox rəqib arasında hər hansı bir razılaşdırılmamış hərəkət və ya razılaşma deməkdir

 2. RƏQİBLƏRLƏ ƏLAQƏLƏR

Rəqiblərlə söhbətlərdən və qiymətlər, xərclər, şərtlər, biznes planları və ya strategiyalar, təchizatçılar, müştərilər, potensial, istehsal və ya kommersiya əhəmiyyətli hesab oluna biləcək hər hansı digər bir mövzuda müzakirə və ya danışıqlar aparmaqdan çəkinməməlidir. Belə müzakirələr qanunsuzdur.

Rəqiblərlə görüşməyi planlaşdırarkən, bu təlimata edilən 2 saylı Əlavədə olan bəyanat bütün tərəflərin əsas tələbləri anlamasını təmin etmək üçün istifadə olunmalıdır. Rəqib ilə görüş təsadüfən baş verərsə (əvvəlcədən razılıq və gündəm olmadan, məsələn, marketing direktorlarının xeyriyyə tədbirində görüşməsi,  sənaye  və ya satış nümayəndələrinin  supermarketdə görüşməsi), yuxarıda qeyd olunan ümumi qayda təqib olunacaq -  kommersiya xarakterli məlumatlar haqqında heç bir söhbət olmayacaq.

2.1 MÜQAYİSƏLİ QİYMƏTLƏNDİRMƏ

Kommersiya əhəmiyyətli məlumatlara aid olmadığı müddətdə digər şirkətlər tərəfindən istifadə olunan proseslər, ideyalar, təcrübələr və ya üsullar haqqında məlumat əldə etmək üçün müqayisəli və digər strukturlaşdırılmış yanaşmalardan istifadə etmək çox vaxt tam qanuni hesab edilir.

Buna baxmayaraq, qiymətləndirmənin qanuni məqsədlərini müəyyən etmək vacibdir. Məsələn, bu, fəaliyyət, proseslər və keyfiyyətin yaxşılaşdırılması, nəticədə səmərəliliyin artırılması, nəticədə istehlakçıların xeyrinə ola bilər.

Müqayisəli qiymətləndirmə zamanı, misal üçün, satışlar və qiymətlər haqqında lazım olduğundundan çox fikir mübadiləsi aparılarsa, bunun qeyri-qanuni olma riski yüksəkdir. Müəyyən məhdud şərtlər altında, rəqiblər qiymətləri müqayisəli olaraq dəyərləndirə bilər. Rəqiblə hər hansı müqayisəli qiymətləndirmə aparmazdan və ya digər buna bənzər fəaliyyətlər yerinə yetirməzdən əvvəl hər zaman yerli Hüquq Şöbəsi və ya Group-un Hüquq Şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.

2.2 BİRGƏ SATINALMALAR/KONSORSİUM SATINALMASI

Bir rəqiblə birlikdə birgə satın almaya dair razılaşdığımız təqdirdə, qanunsuz ola biləcək,  kommersiya əhəmiyyətli məlumatları həmin rəqiblə bölüşməklə risk edirik. Birgə satınalmanı həyata keçirmək üçün mütləq tələb olunan miqdarda məlumat mübadiləsinin aparılmasına diqqət yetirilməlidir. Məlumatlar toplanmalı və / və ya köhnəlmiş, yəni ən azı bir il əvvələ aid olmalıdır.

Rəqiblərlə birgə satınalma müqaviləsi bağladıqda, yerli Hüquq Şöbəsi/ Group-un Hüquq Şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.

Öz davranışımızdan xəbərdar olmaq vacibdirsə, mal və ya xidmətləri satın almaq üçün məsul olan işçilərimiz  də təchizatçılarımızın rəqabətə qarşı davranış əlamətlərindən də xəbərdar olmalıdır. Bunun sübutu olaraq məs. eyni məhsulun təchizatçılarından qısa müddət ərzində eyni və ya çox oxşar qiymət artımını göstərmək olar. Bu, təchizatçı ilə kartelin mövcudluğunu nəzərdə tutur.

Birgə satınalma, Carlsberg və distribüterlər və ya Carlsberg və birbaşa rəqibimiz olmayan digər bir FMCG şirkəti arasında imzalanan müqavilələr kimi rəqib olmayan şirkətlər arasında da razılaşdırıla bilər. Tipik olaraq, konsorsium / satın alma tərəfdaşlarının birgə satınalma gücü əhəmiyyətli deyilsə (təchizatçı öz məhsulunu digər alıcılara bazarda asanlıqla sata bilər), bu cür birgə satınalma qanunsuz deyil. Hər hansı bir anlaşılmazlıq olarsa, bazarınız üçün tətbiq olunan şərhə dair ətraflı məlumat üçün Yerli Hüquq Şöbəsinə və ya Group-un Hüquq Şöbəsinə müraciət etməyiniz xahiş olunur.

2.3 BİRGƏ MÜƏSSİSƏLƏR, BİRGƏ MÜƏSSİSƏ TƏRƏFDAŞLARI VƏ DİGƏR BİZNES TƏRƏFDAŞLARI İLƏ MƏLUMATLARIN BÖLÜŞDÜRÜLMƏSİ

Kommersiya əhəmiyyətli məlumatları biznes tərəfdaşları ilə birgə müəssisə tərəfdaşları və ya dstribüterlər və ya lisenziyalı tərəfdaşlar və bəzən də birgə müəssisələr kimi digər biznes tərəfdaşları olub-olmamasından asılı olmayaraq bölüşərkən xüsusi diqqət yetirilməlidir.

Birgə müəssisənin tərəfdaşı və ya lisenziyalı tərəfdaş Carlsberg şirkətinin korporativ qrupuna aid deyildir. Bu, həmçinin veto hüquqlarının növündən və ya səhmə malik olma səviyyəsindən asılı olaraq korporativ qrupun bir hissəsi ola bilməyəcək birgə müəssisələrimizə də tətbiq oluna bilər. Bu o deməkdir ki, bir birgə müəssisə korporativ qrupun bir hissəsi olmadıqda, bizim bölüşdüyümüz məlumatlar, tərəfdaşlıq və ya birgə müəssisənin fəaliyyət göstərməsi üçün mütləq zəruri olanlarla məhdudlaşmalıdır. Beləliklə, biz şirkət və ya birgə müəssisə üçün yalnız zəruri olan məlumatların bölüşdürülməsini təmin etmək üçün bir biznes tərəfdaşı və ya birgə müəssisə ilə əməkdaşlıq edərkən informasiya baryerinin yaradılması barədə düşünməliyik. Rəqib ilə birgə müəssisə və ya tərəfdaşlıq qurarkən həmişə yalnız zəruri məlumatları bölüşmək üçün yerli Hüquq və ya Group-un Hüquq Şöbəsinə müraciət edin.

Xüsusi diqqət tələb edən lisenziya müqavilələrinə nümunə olaraq, Skandinaviya ölkələrində  “Coca-Cola Company” və “PepsiCo” ilə şüşələrə yığılma haqqında razılığı göstərmək olar . Burada  istənilən vacib məlumatları  - hətta qrup daxilində - rəqabətə və lisenziya tərəfdaşlarına zərər verməmək üçün bölüşməməyə xüsusi diqqət yetirilir.

2.4 TİCARƏT ASSOSASİYALARI İLƏ ƏLAQƏDAR İNFORMASİYA MÜBADİLƏSİ

Pivə və ya ticarət assosiasiyalarında və şəbəkə qruplarındakı yığıncaqlarda iştirak etmək o deməkdir ki, rəqiblərimizi qarşılayırıq. Buna görə də üzv olanlara və bu cür yığıncaqlarda iştirak edənlərə xüsusi diqqət göstərilməlidir və biz kommersiya əhəmiyyətli məlumatlar olduğu hesab edilən hər bir məsələni müzakirə etməməyi təmin etməliyik. Belə müzakirələr zamanı sakit olmağın belə qeyri-qanuni müzakirələrin bir hissəsi olduğunu düşünmək üçün kifayətdir. Buna görə də, rəqabət haqqında qaydalar pozularsa necə davranmaq lazım olduğuna dair təlimatlara hər zaman riayət etmək vacibdir (“Rəqabət haqqında Qanunvericiliyin şərtləri pozulduğu halda nə etmək lazmdır” başlıqlı bölməyə nəzər salın).

Bir ticarət assosiasiyasının Əsasnaməsinə üzvlərin bir-birinə hörmətlə davranması və müştərilər üçün rəqabətdən çəkinməsi kimi üzvlər arasında sadiqlik kimi qeyri-qanuni müddəalar daxildirsə, belə bir ticarət birliyinə üzv olmaq qanunsuz sayılmalıdır.

TƏCHİZATÇILAR, DİSTRİBÜTERLƏR VƏ MÜŞTƏRİLƏRLƏ BAĞLANAN MÜQAVİLƏLƏR

Carlsberg-in müqavilələrinin böyük əksəriyyəti rəqiblərdən başqa tərəflər, yəni təchizatçılar, distribüterlər və müştərilərlə birlikdə bağlanır. Səciyyəvi olaraq bu müqavilələrdə rəqabət haqqına qanunvericiliklə əlaqədar heç bir problem müşahidə olunmur. Lakin müqavilə rəqabəti hər şeyə baxmayaraq məhdudlaşdırdıqda və ya məhdudlaşdırdıqda buna xüsusi diqqət yetirilməlidir- xüsusilə Carlsberg bazarlarda güclü mövqeyə malik olarsa (30 faizdən çox).

Müqavilənin tərəfləri istehsal və pərakəndə satış kimi təchizat zəncirinin  müxtəlif hissələrində fəaliyyət göstərdikləri bu müqavilələr tipik olaraq hüquqi cəhətdən vertikal müqavilə kimi təsvir olunur və istinad edilir. Aşağıda şaquli müqavilələrin bir sıra müxtəlif növləri göstərilmişdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, əgər Carlsberg müvafiq bazarda dominant mövqeyə malik olarsa, horizontal müqavilələr üçün aşağıda göstərilənlərə nisbətən daha sərt qaydalar tətbiq oluna bilər, məsələn: bağlama və qablaşdırma ilə əlaqədar - "DOMİNANT MÖVQENİN SUİ-İSTİFADƏSİ" bölməsinə nəzər salın.

 3.1 YENİ SATIŞ QİYMƏTİNİN SAXLANMASI

Yeni satış qiymətinin saxlanması satılan malların minimal və ya sabit qiymətini saxlamaq məqsədi ilə və ya təsiri olan satış qiymətlərinin təyin edilməsi və ya qoyulmasıdır. Bu dünya üzrə əksər ölkələrdə qadağan edilmişdir.  Misal üçün: Carslberg və distribüter və ya  Carslberg və supermaket məhsulun satılacağı qiymətlə razılaşarsa bu zaman satış qiymətinin saxlanılması qeyri-qanuni hesab edilir.

Lakin bu, yalnız yeni satış qiyməti ilə əlaqədar qeyri-qanuni birbaşa müqavilə deyil, eyni zamanda həm də satış gəlirlərini və ya maksimal endirimi müəyyən etmək kimi sabit və ya minimum satış qiymətinin təsiri olan hər hansı digər təşəbbüsdür. Yeni satış qiymətinin saxlanması Carsleberg-in fəaliyyət göstərdiyi demək olar ki bütün bazarlarda qadağan edilmişdir. Ümumiyyətlə, bizə satış qiyməti təklif etmək və maksimal qiymət təyin etmək üçün icazə verilir (aşağıda ətraflı məlumatlara nəzər yetirin). Bununla birlikdə, bir distribüterin və ya müştərinin satış qiymətini birbaşa diktə etməyimizi və ya dolayı olaraq (misal üçün) tövsiyə edilən yeni satış qiymətinə uyğunluq üçün mükafatlandırılmağımız vacibdir. Təhlükələr, xəbərdarlıqlar və ya sanksiyalar kimi məhdudlaşdırmaların tətbiq edilməsinə də icazə verilmir.

Buna görə də, bir satış qiyməti təklif etməyi və ya tövsiyə olunan satış qiymətinə dair bir strategiya tətbiq etməyi düşünsəniz və ya bir müştəri və ya distribüter satış qiymətləri ilə bağlı məsləhət almaq istəsə Yerli Hüquq şöbəsinə müraciət etməlisiniz. Bir pərakəndə satış qiymətini bilavasitə tətbiq etmək üçün başqa bir üsul bir məhsulun başqa bir marka ilə müqayisə edilə bilən bir qiymət intervalında satılmasını tələb etməkdir.

Biz üçüncü tərəfin markaları bölüşdürdükdə, istehsalçı qanunsuz olmağına baxmayaraq Carslberg öz məhsullarına mükafat seqmentində qiymət qoyulmasını tələb edə bilər.

Bir distribüterin və ya müştərinin müəyyən bir seqmentə uyğun qiymət tələb etməsi, birbaşa qiymət təyin etmədən səlahiyyətli orqanların gözündə bir satış qiyməti diktə etməklə eynidir.

Buna görə, Carlsberg müəyyən bir seqment daxilində qiymət qoyulmasını qəbul etmir və biz distribüterlərimizdən  və müştərilərimizdən müəyyən bir seqment daxilində qiymət qoymasını tələb etmirik. Bununla belə, əlbəttə ki, məhsullarımıza müəyyən bir seqmentə, məsələn Carlsberg-in San Miguel-ə bənzər qiymət qoyulmasını tövsiyə edirik.

Məhsul distribüter və ya müştəriyə satıldıqda, distribüter və ya müştərinin həmin məhsulların təkrar satışı üzrə hansı qiymət təyin edəcəyinə biz qərar verə bilmərik.  

Müştəri (məsələn, supermarket) Carlsberg-in başqa bir müştərisi (məsələn, aşağı pərakəndə satış qiymətləri təklif edən başqa bir supermarketə) ilə bağlı Carlsberg-dan minimum qiymət tətbiq etməsini xahiş etdikdə, nəzərə almalısınız ki, bu cür minimum qiymətlərin tətbiq edilməsi (aşağı pərakəndə satış qiymətlərinə malik bir supermarketə qarşı) və ya rəqabət aparan müştərilər arasında qiymət koordinasiyasının asanlaşdırılması qeyri-qanunidir və siz hər zaman belə hərəkətlərdən yayınmalısınız.

Lakin Carlsberg müştərilərimizə kömək etmək üçün qanuni olaraq bir neçə müxtəlif təşəbbüslə çıxış edə bilər:

 

Carlsberg, təkrar satış qiymətlərini təklif edə və maksimum təkrar satış qiymətini təyin edə bilər - məsələn, distribüter vahid başına 10 avrodan çox məbləğdə satış həyata keçirməyə bilər. Lakin maksimum qiymət ən aşağı qiymət kimi fəaliyyət göstərəcək qədər aşağı səviyyədə müəyyən edilməməli və bəzi ölkələrin maksimum qiymətləri qadağan etmə ehtimalı ilə bağlı hər zaman yerli Hüquq Şöbəsi ilə əlaqə saxlayın və belə bir halın olub-olmadığını yoxlayın.

Təkrar satış qiymətinin distribüter/pərakəndə satışla məşğul olan şəxs tərəfindən müəyyən edildiyi müddətcə Carlsberg marketinq/satış üzrə güzəştləri dəstəkləyə bilər.

 3.2 KATEQORİYANIN İDARƏ EDİLMƏSİ

Kateqoriyanın idarə edilməsi adətən mal təchizatçısı və distribüter arasında - adətən supermarket - məhsulun bir kateqoriyasının marketinqinin həvalə olunduğu təchizatçı ilə bağlı olan müqavilələrdir. Bu bəzən rəqiblərin məhsullarını da ehtiva edir. Bu müqavilələr həm təchizat müqaviləsi, həm də rəqiblər arasında müqavilə ola bilər, çünki supermarket də öz məhsullarını istehsal edə bilər.

Kateqoriyanın idarə edilməsi adətən rəqabət əleyhinə müqavilə hesab edilmir, lakin əsas fəaliyyətin zəruri olan prosesədək məhdudlaşdırılması olduqca vacibdir. Rəqiblərimizin məhsullarını da idarə etmək niyyətində olduqda, hər zaman Yerli Hüquq Şöbəsi və ya Group-un Hüquq Şöbəsi ilə məsləhətləşmələr aparılmalıdır.

Distribüter öz rəqabət məhsullarını istehsal etdikdə, kartel müqaviləsi bağlanılmamasına xüsusi diqqət yetirilməlidir. Məsələn, bir supermarket öz pivə markasına sahibdirsə, müzakirələrin məqsədi distribüterin ümumi satışını artırmasına kömək etmək olsa belə, bu proses qiymət və xərclə bağlı müzakirələrimizin qeyri-qanuni kartel müqaviləsi hesab edilməsi ehtimal ilə bağlı risk doğurur.

3.3 MÜSTƏSNA SATIŞ RAZILAŞMASI

Bunlar yalnız bir təchizatçı, distribüter və ya müştəri ilə işləmək üçün nəzərdə tutulmuş müqavilələrdir. Ümumiyyətlə, bu cür müqavilələr rəqabət əleyhinə hesab edilmir, lakin əgər Carlsberg bazarda güclü bir bazar mövqeyinə sahibdirsə, bu zaman xüsusi tədbirlər görülməlidir. Bir qayda olaraq, bizim bazar payımız və biznes tərəfdaşlarımızın bazar payları müvafiq bazarın 30 faizindən aşağı olduqda, müstəsnalıq rəqabət riskləri olmadan razılaşdırıla bilər. 5 ildən çox müddətə müstəsnalığa dair müqavilə bağlanılması düşünüldükdə, hər zaman Yerli Hüquq Şöbəsi və ya Group-un Hüquq Şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.

Avropada bazar payımızın 30% -dən yuxarı olmasına baxmayaraq, bizə müştərinin müvafiq kateqoriyaya olan bütün tələbatının 80% və ya daha çox hissəsinin satın alınması üçün tələblər də daxil olmaqla, müstəsnalığa dair müqavilə bağlamağa icazə verilmir.

Müəyyən bir kateqoriya üçün tələb olunan satınalma həcmini qiymətləndirmək üçün bizə icazə verilmir, belə ki, bu, müştərinin sözügedən kateqoriyaya olan bütün tələbatının 80 faizinə və ya daha çoxuna bərabərdir. Müqavilələrimizdə bu cür satınalma və ya həcm tələblərinə malik olduğumuzu düşündükdə, yerli Hüquq Şöbəsi və Group-un Hüquq Şöbəsi ilə dərhal əlaqə saxlanılmalıdır.

Müştərinin satınalma prosesini yalnız Carlsberg-dən həyata keçirməsi üçün könüllü seçiminin (müqavilə ilə təhkimli olmadıqda) tamamilə qanuni olduğunu nəzərə alın.

Bizim bazar payımız və biznes tərəfdaşımızın bazar payı hər biri 30 faizdən aşağı olduqda, müstəsnalığa dair müqavilələr problem yaratmır.

3.4 PARALEL TİCARƏTDƏ İXRAC QADAĞALARI VƏ MƏHDUDİYYƏTLƏR

Ölkələr arasında distribüterlərlə/topdan satışla məşğul olanlarla müqavilələr üzrə paralel ticarətdə Aİ ixrac qadağaları və məhdudiyyətlər ümumiyyətlə qeyri-qanunidir, Aİ-dan kənarda isə həmin qadağalar və məhdudiyyətlər adətən qanunidir. Aİ daxilində dolayı idxal qadağaları və paralel ticarət məhdudiyyətləri hətta antiinhisar əməli hesab ediləcək. Ona görə də, aşağıdakılar qadağan edilmişdir:  

  •  İxrac qadağalarını Aİ daxilində tətbiq etmək
  • Distribüter və ya lisenziatın ərazisindən kənarda müştəridən (passiv satışlar) istənilən tələblər əsasında ayrılmış ərazidən kənara ixrac etməsinə mane olmaq

Buna baxmayaraq, bəzi hallarda paralel ticarət üzrə ixrac qadağaları və məhdudiyyətlər Aİ-da qanuni ola bilər. Məsələn, distribüterə təyin edilmiş ərazilərə verildikdə, distribüterlərin müəyyən edilmiş müştərilərə və ya müştəri qruplarına öz təyin edilmiş ərazilərindən kənarda (məsələn, aktiv olaraq satış həyata keçirdiyi) aktiv şəkildə yaxınlaşmalarının qarşısı alına bilər. Bu cür konkret vəziyyətlərlə bağlı Yerli Hüquq Şöbəsi/ Group-un Hüquq Şöbəsi ilə məsləhətləşmələr aparılmalıdır.

RƏQABƏT HAQQINDA QANUNVERİCİLİK POZULDUQDA NƏ ETMƏLİ

Rəqabət haqqında qanunuvericiliyin pozulduğu hallara rast gəldikdə, Carlsbergi və özünüzü çətin vəziyyətə salmamaq üçün düzgün hərəkət etmək çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Rəqiblərlə iclasda iştirak etdikdə və müzakirələr haqsız rəqabət mövzularına, kommersiya əhəmiyyətli məlumatlara aid olduqda və ya rəqibdən haqsız rəqabətlə bağlı məzmunda bir elektron poçt aldıqda, hər zaman özünüzü aktiv şəkildə uzaqlaşdırın.  

Rəqiblərlə görüşdə konkret bir vəziyyət yarandıqda, müzakirəni dərhal dayandırmalı və Carlsberg-in bu cür müzakirələrə qatılmayacağını aydın şəkildə bildirməli və iclası tərk etməlisiniz. Siz etiraz və iclasdan çıxışınızın iclasın protokolunda qeyd olunduğundan əmin olmalı və həm də siz özünüz də qeydlər götürməlisiniz. Bundan sonra yerli Hüquq Şöbənizi və ya Group-un Hüquq Şöbəsini dərhal məlumatlandırmalısınız.

Haqsız rəqabətlə bağlı məzmunda elektron poçt aldıqda, məktuba cavab verməli və bu cür mübadilənin rəqabət haqqında qanunvericiliyi və həmçinin Carlsberg-in Rəqabət Haqqında Qanunvericiliyə Uyğunluq Siyasətini pozduğunu aydınlaşdırmalı, və məzmunu nəzərə almayacağınızı və məktubu siləcəyinizi bildirməlisiniz. Özünüzü aktiv şəkildə uzaqlaşdırmadan sadəcə məktubu silmək kifayət etmir.    

Rəqibin rəqabət haqqında qanunvericiliyi pozacaq məlumat gətirdiyi və ya paylaşdığı iclaslardan və ya yazılı mübadilələrdən hər zaman yayınmağa çalışın.  

Rəqabət haqqında qanunvericiliyin pozulduğu və ya pozulmuş olduğundan şübhələndiyiniz hər hansı hallarda hər hansı potensial riskləri azaltmaq üçün dərhal yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.

HÖKMRAN MÖVQEDƏN SUİ-İSTİFADƏ EDİLMƏSİ

Carlsberg olaraq, biz uğurlu biznes fəaliyyəti həyata keçiririk. Əslində biz o qədər müvəffəqiyyətlə fəaliyyət göstəririk ki, aktiv olduğumuz bazarların çoxunda güclü mövqe tuturuq. Bu, Carlsberg şirkətinin yüksək bazar payına sahib olması üçün müsbət hal olsa da, biz bilməliyik ki, bu cür yüksək bazar səhmlərinin sahib olmaq rəqabət qaydaları ilə bağlı xüsusi bir məsuliyyət daşımaq deməkdir və bunun nəticəsi olaraq, daha aşağı nominal dəyərli bazar səhmlərinə sahib olan rəqiblərin məşğul ola bildiyi müəyyən biznes fəaliyyəti üsulları bizim üçün qadağan edilmişdir.

Bir şirkətin hökmran mövqe tutduğunu müəyyən etmək üçün rəqabət haqqında qanunvericilik coğrafi bazarlara və məhsul bazarlarına yönəldilmişdir. Pivə sənayesində coğrafi bazarlar adətən milli ərazilər (məsələn, Fransa) ilə müəyyən edilir, məhsul bazarları isə çox vaxt pivələrin satıldığı ticarət və qeyri-ticarət sahələrinə bölünür. Beləliklə, bir şirkət Fransa bazarının ticarət sahəsində pivə satışı ilə hökmran mövqe tuta bilər, lakin bu, onun qeyri-ticarət bazarında mütləq hökmran  mövqe tutacağı mənasına gəlmir.

Rəqabət haqqında qanunvericilikdə, “dominant şirkətlər” ifadəsindən adətən müvafiq bazarın 40 faizindən çoxunun bazar payına sahib olan şirkətləri təsvir etmək üçün istifadə olunur.

Güclü bazar mövqeyinə sahib olmaq qeyri-qanuni bir əməl deyil. Əksinə, güclü bazar mövqeyinə sahib olmaq, adətən biznes fəaliyyətinizdə ən effektiv və ən güclü şirkət olduğunuzu göstərir, lakin güclü bazar mövqeyinə malik bir şirkət öz bazar gücündən sui-istifadə etməməyə xüsusi diqqət yetirməlidir.

Qeyd etmək lazımdır ki, bazarda hökmran mövqe tutmaq yox, haqsız rəqabət ilə belə bir mövqedən sui-istifadə etmək qeyri-qanunidir.

Aşağıdakı bənddə Carlsbergə müvafiq olan hökmran  mövqe tutma ilə bağlı sui-istifadə hallarının ən geniş yayılmış növləri sadalanır. Bu müfəssəl bir siyahı deyil və adətən hər hansı bir davranışın sui-istifadə halını əks etdirib-etdirmədiyini müəyyən etmək çox mürəkkəb bir prosesdir. Hökmran  mövqe tutma ilə bağlı sui-istifadə halları baxımından müvafiq olan bazar təşəbbüsləri ilə bağlı yeli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsindən tövsiyə alınmalıdır.

4.1 MÜSTƏSNALIQ

Distribüter və ya təchizatçının malları müstəsna olaraq  vahid bir təchizatçıdan satın almasını tələb edən müstəsna razılaşmalar təchizatçı müvafiq bazarın əhəmiyyətli bir hissəsi ilə əlaqəli olduqda qeyri-qanuni ola bilər. Aİ-da buna həmçinin dəyərin və ya həcmin 80 faizinin satın alınması ilə bağlı tələblər daxildir. Məsələn ticarət sahəsində pivə satışı bazarında hökmran  mövqe tutan şirkət pivəxana ilə müqavilə bağladıqda və həmin pivəxanadan müstəsna olaraq onun bütün pivələrini almasını tələb etdikdə, bu proses müstəsnalığa dair  qeyri-qanuni müqaviləyə səbəb olur. Bu cür müqavilə bağlamazdan əvvəl yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsindən tövsiyə alınmalıdır.        

Lakin sponsorluq və ya məkan sponsorluğunun olması kimi müəyyən hallarda müstəsnalığa dair müqavilə bağlamağa icazə verilə bilər. Bu cür müqavilələr bağlamazdan əvvəl hər zaman yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır. 

Bununla belə, şirkətin güclü mövqe tutmadığı bazarlarda (adətən 30 faizdən aşağı) müstəsnalıq tamamilə qanuni ola bilər və bu, həm şirkət, həm də onun müştəriləri üçün ən münasib həll yolu ola bilər. Bundan əlavə, Carlsberg biznes tərəfdaşına investisiya etdikdə (məsələn, ticarət kreditləri təmin etmək və ya metal içki konteynerləri və soyuducular üçün hissə-hissə ödənişin ilk avans ödənişini etmək), tam şəkildə qiymətləndirmə apardıqdan sonra investisiyanın əvəzinin ödənilməsi üçün müyyən bir müddət üzrə müstəsnalıq barədə düşünə bilərik.      

 4.2. GÜZƏŞTLƏR VƏ ENDİRİMLƏR

Şirkətin müştəriləri cəlb etmək məqsədilə müştəri sadiqliyinə görə tətbiq etdiyi güzəştlər və nəzərdə tutduğu endirimlərin müstəsnalığa dair bəndlər kimi eyni təsirə malik olmaları qaçılmazdır. Sözügedən güzəşt və endirimlər hökmran mövqeyə malik şirkət tərəfindən təklif olunduqda bu, rəqabətə mane ola bilər.

Hökmran mövqeyə malik şirkət tərəfindən bazarda bütün (gələcək) müştərilər üçün şəffaf şəkildə eyni güzəşt və endirimlər tətbiq olunmalı və bu, obyektiv meyarlara əsaslanmalıdır. Endirimin istehsal xərclərinin azaldılması və fəaliyyət səmərəliliyi əsasında tətbiqi mümkün olduğu halda onun hər hansı müştəriyə təklif edilməsinə yol verilir. İstehsal xərclərinin azalmasına təsir edən, bütün alıcılara şamil olunan və alıcının təchizat seçimini məhdudlaşdırmayan alış miqdarından asılı olaraq endirimin tətbiqi mümkündür.

Digər tərəfdən, hökmran mövqeyə malik şirkət tərəfindən müştərinin təchizatçı ilə əlaqə qurmasına təsir edə bilən və müştəri sadiqliyinə görə nəzərdə tutulan güzəşt və endirimlər tətbiq olunmaya bilər. Bu cür endirimlər müştəri tərəfindən satınalınan məhsulun miqdarına deyil, qoyulan tələblərin həcminə əsaslanır.

Aşağıdakı güzəşt və endirimlərin tətbiqi yolveriləndir:

  • Alış həcmi ilə əlaqədar satınalınan məhsulların miqdarına tətbiq olunan endirimlər (bütün alış həcminə tətbiq olunur).
  • Dəyişən endirimlər (bu cür endirimlər bütün əvvəlki məhsul həcmini qarşılamaq üçün deyil, qoyulan həddi aşan məhsul həcmi üçün keçərlidir).
  • Vaxtında ödəniş üçün tətbiq olunan endirimlər
  • Müştəri tərəfindən görülən xidmətlər üzrə (məs., xüsusi təşviqat prosesində iştirak etmə, supermarketdə vitrin hissəsini təşkil etmə üzrə) ödənişlər (bir şərtlə ki, onlar müstəsnalıq üzrə faktiki ödənişlər hesab olunmurlar).
  • İqtisadi səmərəlilik nəticəsində tətbiq olunan endirimlər

Güzəşt və endirimlərin tətbiq olunması üçün əlavə səbəblər ola bilər, lakin onların tətbiqindən əvvəl yerli hüquq şöbəsinin və ya Group-un hüquq şöbəsinin razılığı tələb olunur.

 4.3. ƏLAVƏ MƏHSUL ALIŞI ÜZRƏ RAZILAŞMALAR

Bu zaman müştəridən ilkin məhsulun alınması məqsədilə əlavə məhsulun alınması tələb olunur. Hökmran mövqeyə malik pivə təchizatçısı tərəfindən müştəridən yüksək tələbatlı brendləri sifariş vermək məqsədilə az tələbatlı brendlərin müəyyən bir hissəsinin alınmasının tələb olunması mənfi hal kimi başa düşülə bilər. Belə ki, hökmran mövqeyə malik təchizatçı müştəri tərəfindən az tələbatlı məhsulun (brend məhsul) satınalınması məqsədilə yüksək tələbatlı məhsulun satışına (ilkin məhsullar) təsir göstərə bilər.

4.4. ÜMUMİ QİYMƏT TƏTBİQ ETMƏ

Ümumilikdə iki və daha artıq məhsullara birgə qiymətin tətbiq olunması məqbuldur və hətta müştərilər üçün səmərəli hesab olunur. Lakin, ümumi qiymətin tətbiq edilməsinin qeyri-qanuni olduğu müəyyən hallar var. Əgər, məsələn, ümumi qiymət Carlsberg-in istehsal xərclərinin azaldılması (məs., eyni müştərini daha çox məhsulla təmin etməklə) nəticəsində deyil, yalnız məhsulların birgə alınması zamanı tətbiq olunarsa, bu, rəqabət qanunvericiliyinin pozulmasına gətirib çıxara bilər.

Məsələn, hökmran mövqeyə malik şirkət nominal qiymətə və nominal qiymətdən yuxarı qiymətə olan pivəni birlikdə 100-ə satdıqda, bu zaman müştəri həmin məhsullar üçün ayrı-ayrılıqda 75 və 55 ödəməlidir və bu da aşağı ümumi qiyməti əsaslandırmaq üçün obyektiv səbəblər (məs, istehsal xərclərinin azadılması kimi iqtisadi səmərəlilik) olmadıqda qeyri-qanuni hesab oluna bilər. 

4.5. MÜVƏQQƏTİ QİYMƏT AZALMASI

Hökmran mövqeyə malik şirkət rəqiblərini bazardan çıxarmaq məqsədilə bilərəkdən istehsal etdiyi məhsulların qiymətini aşağı salır. Müvəqqəti qiymət azalması daha az əhəmiyyətli rəqibi bazardan çıxarmaq niyyəti olan və müəyyən müddət üçün itkiyə səbəb olan hökmran mövqeyə malik şirkət tərəfindən müəyyənləşdirilir. Qiymət endirimləri nəticəsində yaranmış maliyyə çətinliklərinin öhdəsindən gəlmək məqsədilə maliyyə resursları (pul vəsaitləri və s.) olmayan rəqibin bazardan çıxarılması müşahidə oluna bilər, lakin bu zaman rəqiblərin faktiki olaraq bazardan çıxarılması tələbi qoyulmur.

Hökmran mövqeyə malik olan şirkət müəyyən edilən qiymətlərin orta ümumi xərclərdən aşağı olmamasını nəzərə almalıdır. Bunun ümumilikdə qanuni hesab olunan kampaniyaların keçirilməsinə mane olmadığını unutmayın. 

4.6. QİYMƏT VƏ YA DİGƏR TİCARƏT ŞƏRTLƏRİ ÜZRƏ AYRI-SEÇKİLİK

Hökmran mövqeyə malik şirkət tərəfindən yol verilən qiymət fərqləri qeyri-qanuni ola bilər. Bu anlayış fərqli məqsədlərə malik olan və rəqabətə fərqli təsir göstərən bir sıra müxtəlif praktiki fəaliyyəti əhatə edir (buna misal olaraq, endirim və güzəştlərdə, seçici qiymət endirimlərində, şaquli inteqrasiya olunmuş şirkətlər tərəfindən fərdi qaydada tətbiq olunan istehsal amillərinin qiymətlərində müşahidə olunan fərqləri göstərmək olar). Müştərilərə fərqli tətbiq olunan qiymətlər obyektiv şəkildə əsaslandırılmadıqda, bu hal qeyri-qanuni hesab edilir. Qiymətlərin fərqləndirilməsi vergi, əmək xərcləri, valyuta məzənnələri, nəqliyyat xərcləri, pərakəndə satış nəticəsində müşahidə olunan xərclərin səmərəliliyi üzrə fərqlər ilə əsaslandırılır.

Bazarda hökmran mövqeyə malik şirkət təchizatçılarla, distribüterlərlə və müştərilərlə bərabər qaydada rəftar etməlidir.

Hökmran mövqeyə malik şirkət alıcının milliyətini nəzərə almaqla müxtəlif qiymətlər tətbiq edirsə, bu, ayrı-seçkilik kimi başa düşülür. Burada “ayrı-seçkilik” məhz “milliyyət” səbəbindən qaynaqlanır.

Habelə, müştərinin sövdələşmə qabiliyyəti nəticəsində ona tətbiq olunan müxtəlif qiymət qanuni hesab olunur.

4.7. TƏCHİZ ETMƏKDƏN İMTİNA OLUNMASI 

Kommersiya fəaliyyəti ilə məşğul olan şirkətlər öz ticarət tərəfdaşlarını müəyyənləşdirmək, hər hansı müştərini mal və ya xidmətləri ilə təchiz edib-etməmək səlahiyyətinə malikdirlər. Habelə, bir çox yurisdiksiyalarda hökmran mövqeyə malik şirkətdən təchizatın dayandırılmasının, azaldılmasının və ya mövcud müştəriyə təchizatın azaldılması nəticəsində onun üçün risk yaradılmasının haqlı səbəbini bildirmək tələb olunur. Obyektiv əsaslandırmalar özündə müştərinin ödəmə qabiliyyəti və ya müvafiq məhsul çatışmazlığı ilə bağlı faktiki problemləri ehtiva edə bilər.

4.8. ƏN ƏLVERİŞLİ MİLLƏT (DÖVLƏT) REJİMİ PRİNSİPİ VƏ YA İNGİLİS DİLLİ BƏNDLƏR

Ən əlverişli millət (dövlət) rejimi prinsipi və ya İngilis dilli bəndlər dedikdə, təchizatçı digər müştərilərə təklif etdiyi ən əlverişli qiyməti həmişə öz müştərilərinə təklif etmək, bunun əvəzində isə müştəri digər təchizatçılara ödədiyi ən əlverişli qiyməti həmişə öz təchizatçısına ödəmək barədə razılıq verir.

Əksər hallarda ən əlverişli millət (dövlət) rejimi prinsipi və İngilis dilli bəndlərin rəqabətə dəstək verdiyi müşahidə olunsa da, bu bəndlər aşağıdakı hallarda çətinlik yaradır:

  1. Rəqiblər arasında müştərək halda qəbul edildikdə
  2. Bazarın əhəmiyyətli hissəsini əhatə edən razılaşmalarda istifadə olunduqda
  3. Yüksək bazar payına sahib təchizatçılar, satıcılar və alıcılar tərəfindən razılaşmalara əlavə edildikdə

Burada narahatlıq doğuran əsas məsələ odur ki, sözügedən bəndlər topdansatış qiymətinin qorunub-saxlanılmasına dair bəndlərə (yuxarıya bax) oxşar təsir göstərməklə və/və ya yeni rəqiblərə bazara daxil olmağa mane olmaqla rəqiblər arasında qiymət rəqabətinin azalmasına səbəb ola bilər.

Əgər siz sözügedən bəndləri əlavə etmək istəyirsinizsə, yaxud da təchizatçı və ya müştəri bu bəndləri müqaviləyə daxil etmək niyyətindədirsə, yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlamaq xahiş olunur.

YOXLAMA SİYAHISI- SİZDƏN YERLİ HÜQUQ ŞÖBƏSİ VƏ YA GROUP-UN HÜQUQ ŞÖBƏSİ İLƏ NƏ ZAMAN ƏLAQƏ SAXLAMAQ TƏLƏB OLUNUR?

Rəqabətə uyğunluq siyasətində siyahıya alınmış hesabat vermə öhdəliklərinə əlavə olaraq, aşağıdakı daha spesifik vəziyyətlərdə sizdən yerli hüquq şöbəsinə və ya Group-un hüquq şöbəsinə müraciət etmək, yaxud da bunun zəruri olub-olmadığını müəyyənləşdirmək tələb olunur.

RƏQİBLƏRLƏ ƏLAQƏ ZAMANI 

  1. Rəqiblə bağlanacaq müqavilənin təklif forması əvvəlcə yerli hüquq şöbəsinə və ya Group-un hüquq şöbəsinə təqdim olunmalı və müqavilə imzalanmazdan əvvəl onların razılığı alınmalıdır.
  2. Yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi niyyət məktubu, yazılı məlumat və ya iclas protokolu kimi digər icbari və ya qeyri-icbari sənədlər barədə məlumatlandırılmalıdırlar.
  3. Müqayisəli təhlil aparmazdan və ya rəqiblə digər oxşar tapşırıqları icra etməzdən əvvəl həmişə yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.
  4. Rəqiblərlə birgə satınalma müqavilələri bağlayarkən, yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə məsləhətləşin.
  5. Konsorsium (ortaqlıq) və ya satınalma tərəfdaşlarının alıcılıq qabiliyyəti yüksək olduqda (30%-dən yüksək), rəqib olmayanlarla bağlanılan birgə alğı-satqı müqavilələrinin yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi tərəfindən yoxlanıldığına əmin olun.
  6. Rəqiblə tərəfdaşlığın və ya müştərək müəssisənin qurulması zamanı yalnız zəruri məlumatların bölüşdürüldüyünə əmin olmaq məqsədilə yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.
  7. Biz həmçinin, rəqiblərimizin məhsullarının idarəolunması niyyətində olduqda, yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsindən hüquqi məsləhət almalıyıq (kateqoriyanın idarəedilməsi).
  8. Yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ticarət assosiasiyalarında və ya rəqiblərin iştirak etdikləri digər forumlarda qeyri-qanuni müzakirələr və razılaşmalar barədə dərhal məlumatlandırılmalıdır.

TƏCHİZATÇILARLA, DİSTRİBÜTERLƏRLƏ VƏ YA MÜŞTƏRİLƏRLƏ ƏLAQƏ ZAMANI

  1. Siz təkrar satış qiymətini təklif etmək və ya strategiya ilə əlaqədar təklif olunan təkrar satış qiymətini tətbiq etmək fikrindəsinizsə, yaxud da müştəri və ya distribüterin təkrar satış qiymətləri ilə bağlı məlumata ehtiyacı varsa, bunlarla əlaqədar olaraq hüquqi məsləhətin alınması məqsədilə yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsinə müraciət olunmalıdır.
  2. 30%-dən yüksək səhmə sahib olduğumuz bazarlar üzrə müstəsnalığa dair müqavilələrin bağlanılmasından əvvəl yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.
  3. 5 ildən artıq davam edən müstəsnalığa dair müqavilələri bağlayarkən yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.
  4. Yalnız Aİ ölkələri üçün: 30%-dən yüksək bazar səhminə sahib olan zaman, siz məhsulları yalnız müəyyən tərəfə paylamağı və ya əraziyə xüsusi distribüter təyin etməyi planlaşdırırsınızsa, yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə bu barədə məsləhətləşmək lazım gəlir.
  5. Yalnız Aİ ölkələri üçün: 30%-dən yüksək bazar səhminə sahib olan zaman, müştərilərimiz qarşısında bağlanılan müqavilələrdə göstərilən həcmin və ya dəyərin 80%-nə bərabər olan və ya ondan çox olan satınalma və ya həcm tələblərimiz olduğu barədə əminsinizsə, bu zaman dərhal yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.

BİZİM HÖKMRAN MÖVQEYƏ MALİK OLMAĞIMIZLA BAĞLI RİSK YARANDIQDA

  1. Hökmran mövqeyin sui-istifadəsi ilə əlaqədar bazar təşəbbüslərinin görülməsi məqsədilə hüquqi məsləhət almaq üçün yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsinə müraciət olunmalıdır.
  2. Carlsberg-in müvafiq bazarda hökmran mövqeyə malik olub-olmaması ilə bağlı sual yarandıqda, yerli hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.
  3. 2-ci bənddə göstərilən səbəblərdən verilmədiyi təqdirdə, güzəşt və ya endirim sistemini icra etməzdən əvvəl, yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.
  4. Müstəsnalığa dair müqavilələrin imzalanmasından əvvəl yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.
  5. Yalnız Aİ ölkələri üçün: Müştərilərimiz qarşısında bağlanılan müqavilələrdə göstərilən həcmin və ya dəyərin 80%-nə bərabər olan və ya ondan çox olan satınalma və ya həcm tələblərinin olduğu barədə əminsinizsə, bu zaman dərhal yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlanılmalıdır.
  6. Siz ən əlverişli millət (dövlət) rejimi prinsipi və ya İngilis dilli bəndi əlavə etməyi planlaşdırırsınızsa, yaxud da təchizatçı və ya müştəri sözügedən bəndləri müqaviləyə əlavə etmək niyyətindədirsə, bu zaman hüquqi məsləhət almaq məqsədilə yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.

MƏLUMAT VERİLMƏSİNİN PLANLAŞDIRILMASI ZAMANI

  1. Bizim qiymət siyasətimiz barədə elan və ya məlumat verməzdən əvvəl yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.

DAVRANIŞLAR

DİL, KOMMUNİKASİYA VƏ MƏLUMAT VERMƏ (ELANLAR)

Müəyyən vasitələrlə (e-poçt, yazılı məlumat, hesabat, protokol kimi) istifadə etdiyimiz dil vasitəsilə rəqabət qanunvericiliyi ilə bağlı çətinliklərin olub-olmadığı müəyyənləşdirilə bilər. Səlahiyyətli orqanlar ehtimal etdiyinizdən fərqli bir tərzdə sizin dilinizi və davranışlarınızı şərh edir. Rəqabətə dəstək verdiyini hesab etdiyiniz dil ilə bağlı səlahiyyətli orqanlar bunun əksini fikirləşə bilərlər.

Buna görə də, rəqabətə uyğun tərzdə yazılı və ya şifahi surətdə əlaqə saxlamaq olduqca vacibdir. Eyni zamanda, əlaqə saxlayarkən siz nəzərə almalısınız ki, danışıqlarınız hamıya məlum ola və ya rəqabət orqanı (təbii inhisarlara nəzarət orqanı) tərəfindən görülə bilər. Məhz bu səbəbdən siz istehlakçılara zərər vermək niyyətini ifadə etdiyi güman edilən dildən istifadə etməməlisiniz. Eyni zamanda səlahiyyətli orqanlar tərəfindən fakt kimi qəbul edilən mübaliğə və ya əsassız mülahizələrdən yayınmaq vacibdir.

 

 DİQQƏT: SƏNƏDİN HAZIRLANMASI

Aşağıda kommunikasiya, yazışma və ya razılaşma zamanı istifadəsi qeyri-məqbul hesab edilən terminlər və ifadələrin bəzi nümunələri verilmişdir:

·         Bazarda hökmran mövqe /hökmran mövqeyə sahib olmaq

·         Differensial məbləği tənzimləmək və ya manipulyasiya etmək

·         Qiymətləri manipulyasiya etmək və ya tənzimləmək

·         İdxal əməliyyatlarına mane olmaq

·         Bazarın bölüşdürülməsi

·         Bazarda satışın məhdudlaşdırılması

·         Əsaslı və ya məhdudlaşdırılmış rəqabət

·         Bazarın bölüşdürülməsi/qiymətlərin əlaqələndirilməsi

·         Rəqibin təyin etidiyi qiymətləri nəzərdə saxlamaq

·         Bazardan çıxarmaq/kənarlaşdırmaq

·         Rəqabətə son qoymaq/onu azaltmaq

·         Boykot

·         Oxuduqdan sonra sənədi/e-poçt vasitəsilə göndərilən məlumatı silmək/zərərsizləşdirmək.

·         “Bizim” bazar

·         “Müharibə” terminləri, məs., döyüşmək, məhv etmək, öldürmək, düşmən.

Dil yalnız ölkə daxilində və ya müştərilər və təchizatçılarla ünsiyyət qurarkən vacib deyil. Son illərdə antiinhisar orqanları, xüsusilə qiymət artımlarına aid olan açıqlamalar və bəyanatlara xüsusi maraq göstərmişlər.   

Aşağıdakı qaydalar bizi qanunun düzgün tərəfində saxlamağa kömək edə bilər, lakin qiymətlər barədə elan və ya anons verməzdən əvvəl, yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsinə müraciət edin:

  •  KİV-də qiymət artımını elan etməzdən və ya jurnalistlərə və ya sənaye konfranslarında və ya ticarət ittifaqlarında, xüsusən də bir neçə böyük rəqib olan bazarlarda qiymət artımı barədə məlumat verməzdən əvvəl iki dəfə düşünün. Qiymətləndirməyə dair niyyətlər haqqında heç vaxt danışmayın, xüsusi auditoriya üçün lazım olandan daha çox məlumat təmin etməyin və heç vaxt xüsusi rəqiblərdən söz etməyin.
  •  Bu prosesi həyata keçirmək üçün qanuni bir əsas olduqda yalnız elan edin. Məsələn, proses qanuni kommersiya ehtiyaclarına, məsələn, müştərilərə və ya investorlara məlumat verməklə istinad etməklə təsdiq edilməlidir. Bu, qanuni auditoriyaya uyğunlaşdırılmalıdır, məsələn, uçota alınan bazarlar haqqında investorlara zəmanət vermək məqsədi güdməlidir.
  • Elan müvafiq vaxtda edilməlidir, yəni müştərilər adətən sifariş verməyə başladıqda və ya investorlar ilə bağlı problemlər və ya sorğular olduqda. Əks halda, elan gizli bir məqsədə xidmət edə bilər, məsələn, qiymət dəyişikliyi barədə bildiriş verilməsinə səbəb ola bilər. Vaxt rəqiblər tərəfindən onların qiymətlərini uyğunlaşdırmaq üçün nə qədər vaxt tələb olunacağına görə təyin edilməməli və ya müəyyən edilməməlidir.
  • Sözlərinizi diqqətlə seçin. Bu elan sənaye mövqeyindən deyil, Carlsberg-in öz kommersiya mövqeyindən edilməlidir və gələcək qiymətlərə dair niyyətlər barədə məlumat verməkdən yayınmalıdır. Kollektiv fəaliyyətə, sənaye intizamına və ya "sifarişli qiymətlərə" dair heç bir müraciət edilməməlidir. 

Qiymət siyahılarımızın dərc edilməsi, müştərilərimizə daha çox məlumatlı seçim etmək və xərclərini azaltmaq üçün kömək edə bilər, lakin biz belə dərc və ya anonsların qiymət dəyişikliyi ilə əlaqədar bildiriş kimi qiymətləndirilməsi ehtimalı ilə bağlı diqqətli olmalıyıq.

BİRLƏŞMƏ, SATINALMA VƏ MÜŞTƏRƏK MÜƏSSİSƏ

Carlsberg son iki onillikdə əhəmiyyətli dərəcədə böyümüşdür. Bu böyümənin böyük hissəsi birləşmələr, satınalmalar və müştərək müəssisələr vasitəsilə baş vermişdir. Dünyada rəqabət haqqında qanunvericilik şirkətlərin birləşləşməsinə, başqa bir şirkətin əldə edilməsinə və ya müştərək müəssisə formalaşdırılmasına imkan verdikdə, Carlsberg bu gün fəaliyyət göstərən bir çox bazarda mövcud olan antiinhisar orqanlarından əvvəlcədən razılıq əldə etmək məcburiyyətində qalmışdır.

Təsdiq əldə olunması bir çox hallarda məcburidir, vaxt tələb edir və Carlsberg və iştirak edən şirkətlərdən əhəmiyyətli miqdarda resurs tələb edir. Bu cür əvvəlcədən razılıq birləşmə, satınalma və ya müştərək müəssisənin tamamlanması üçün demək olar ki, həmişə şərtdir və antiinhisar orqanlarına bildirilməlidir. Təsdiq üçün müraciət edilməməsi birləşmələr, satınalmalar və ya birgə müəssisələrdə böyük cərimələr və uğursuzluqlara səbəb ola bilər.

Səlahiyyətli orqanlar əməliyyatın müvafiq bazarda rəqabəti məhdudlaşdırdığını düşündükləri təqdirdə, Carlsberg-in birləşmək, satın almaq və ya müştərək müəssisə yaratmaqla bağlı əməliyyatlarının qarşısını ala bilər.

Antiinhisar orqanları iştirakçı şirkətlərdən gələn ciddi öhdəlikləri tətbiq etmək hüququna malikdir. Həmin səlahiyyətli orqanlar birləşən tərəflərin təklif olunan biznesin böyük hissələrini satmalarını tələb edə, beləliklə də əməliyyatın mümkünsüzlüyünü təmin edə bilər və rəqabətin maneə törətdiyi qənaətinə gəldikdə səlahiyyətli orqanlar hətta əməliyyatın qarşısını belə ala bilər. Buna görə də, satınalma prosesində Group-un hüquq şöbəsi ilə mümkün qədər erkən əlaqə saxlanılması olduqca vacibdir.

İLKİN REYDLƏR

Antiinhisar orqanları rəqabət davranışlarından şübhələndikləri şirkətlərə reyd təşkil etmək hüququna malikdirlər.

Carlsberg qəbul üçün peycerlə verilən ilkin reydlər üzrə təlimatlar və reyd zamanı qısa bir icmala ehtiyac duyan digər əsas işçilərdən əlavə, ilkin reydlər üzrə daha geniş bir təlimata sahibdir. (ayrı-ayrı təlimatlara baxın). Daha ətraflı təlimatlar yalnız ilkin reydlərdə birbaşa iştirak edən məhdud sayda şəxslərə aiddir və yerli hüquq şöbəsi və ya Group-un hüquq şöbəsindən əldə edilə bilər. Milli antiinhisar orqanları ilkin reydlər keçirmək səlahiyyətinə malik olduqda, peycerlə verilən və daha geniş təlimatlar həyata keçirilməlidir.

Antiinhisar orqanları tərəfindən şirkətimizə reyd keçirildiyi zaman xatırlamalı olduğumuz ən əhəmiyyətli nüans sükunəti qorumaq və əməkdaşlıq etməkdir. Əməkdaşlıq edilməməsi ciddi cərimələrə səbəb ola bilər və istintaq prosesini Carlsberg əlayhinə çətinləşdirə bilər.

Həmin orqanlar istintaq prosesindəki şirkətin hər hansı bir otağı, kompüteri, smartfonu və sənədini araşdırmaq səlahiyyətinə malikdir. Bəzi ölkələrdə hətta əsas işçilər və rəhbərlərin şəxsi evləri, avtomobilləri və digər şəxsi əşyaları da istintaqa cəlb edilə bilər.

Səlahiyyətli orqanlar tərəfindən aparılan istintaq prosesinə heç vaxt müdaxilə etməyin və ya materialları gizlətməyə və ya yox etməyə çalışmayın. Antiinhisar orqanı tərəfindən reyd keçirildikdə, dərhal yerli hüquq şöbəsi və Group-un hüquq şöbəsi (rəqabət haqqında qanunvericilik üzrə rəhbər şəxs) ilə əlaqə saxlayın.

RƏQABƏT HAQQINDA QANUNVERİCİLİYƏ UYĞUNLUQ ÜZRƏ NƏZARƏT SİSTEMİ

Etibarlı bir uyğunluq proqrama sahib olmaq üçün yerində nəzarət etmək mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu cür nəzarətlər rəqabət haqqında qanunvericiliyə riayət olunmaqla, müxtəlif məqsədlərə nail olmaq üçün risklərin azaldılması məqsədilə məqbul təminat vermək üçün nəzərdə tutulmuş proseslərdir. Onlara Carlsberg tərəfindən müxtəlif səviyyələrdə həyata keçirilən və problemli davranış ehtimalını azaltmaq üçün məqsədli şəkildə tərtib edilmiş davam edən vəzifələr və tədbirlər (nəzarət) daxildir.

Daha konkret şəkildə ifadə etsək, Hüquq Şöbəsi xüsusi bazarların risk qiymətləndirməsi əsasında Hüquq Şöbəsi və / və ya Yerli Hüquq Şöbəsi tərəfindən həyata keçiriləcək müxtəlif nəzarətləri nəzərdə tutan bir nəzarət sistemi hazırlamışdır. Bazarlar yüksək, orta və aşağı riskli olaraq 3 yerə bölünür və onlar üçün ayrılmış müvafiq nəzarət fəaliyyətlərinə malikdirlər.

Hüquq Şöbəsi həyata keçiriləcək risklərin paylanması və əlaqəli nəzarət tədbirlərinin illik olaraq müxtəlif bazarlara çatdırılmasını təmin edir. Hesabat öhdəliklərinin yerinə yetirilməsi və Hüquq Şöbəsinə hesabat verilməsi barədə daha ətraflı məlumatlar Rəqabət Haqqında Qanunvericilik üzrə rəhbər şəxs tərəfindən rəqabət haqqında qanunvericiliyə uyğunluq üzrə nəzarət sisteminə dair təlimatlarla bildirilir.

VƏZİFƏ VƏ MƏSULİYƏTLƏR 

Qurum/fəaliyyət/şəxslər

Vəzifə və öhdəliklər

İcraedici Komitə

Siyasətin təsdiq edilməsinə dair öhdəlik daşıyır.

Baş hüquq məsləhətçisi

Group daxilindəki rəqabət qanunvericiliyi ilə bağlı yol verilən biləcək pozuntu riskləri barədə İcraedici Komitənin, Audit komitəsinin, eləcə də Müşahidə Şurasının lazımi qaydada məlumatlandırılmasını təmin etməyə, eləcə də Carlsberg Group daxilində rəqabət qanunvericiliyi ilə bağlı yol verilən pozuntu hallarına dair İcraedici Komitə qarşısında məsuliyyət daşıyır və siyasət sahibidir.  

Rəqabət haqqında qanunvericilik üzrə rəhbər şəxs

Rəqabətə uyğunluq proqramını hazırlayan, icra edən və qoruyub-saxlayan rəhbər şəxs. O, siyasətin, əlaqədar sənədlərin və layihələrin yenilənməsini təmin etməyə, risklərə nəzarət etməyə və onları aradan qaldırmağa dair məsuliyyət daşıyır.

Baş ofisin funksional rəhbərləri/Ölkə üzrə idarəedici direktorlar/regional və yerli rəhbərlik

Bu siyasətin həyata keçirilməsini və ona riayət olunmasını təmin etməyə, bütün müvafiq işçilərin həmin siyasət və onun tələbləri barədə məlumatlandırılmasına dair məsuliyyət daşıyır.

Carslberg Group-un müəssisələrində fəaliyyət göstərən idarə heyəti, işçilər və ştatdankənar işçilər

Bu siyasətə riayət olunmasına dair məsuliyyət daşıyırlar.

YAYINMA HALLARI

Bütün yayınma halları təlimatların tərtibatçısı tərəfindən təsdiq edilməlidir. Bu tələblər təlimatların tərtibatçısına  yazılı şəkildə təqdim edilməlidir.

ƏLAQƏDAR SİYASƏTLƏR VƏ TƏLİMATLAR

  • Rəqabət Haqqında Qanunvericiliyə Uyğunluq Siyasəti
  • Hüquqi və Əqli Mülkiyyətə dair Siyasət

ƏLAQƏ

Daha ətraflı məlumat üçün Rəqabət haqqında qanunvercilik üzrə rəhbər şəxs ilə əlaqə saxlayın.  

TƏLİMATLARA DÜZƏLİŞ EDİLMƏSİ TARİXİ 

Versiya

Nəşr edilmə tarixi

Düzəlişlər haqqında

1.0

Noyabr, 2017-ci il

Rəqabət haqqında qanunvercilik üzrə rəhbər şəxs tərəfindən ilkin düzəliş

ƏLAVƏ 1

Rəqabət haqqında qanunvericiliyə dair normalar

Rəqabət haqqında qanunvericiliyin pozulması həm bir şirkət kimi Carlsberg üçün, həm də onun işçiləri üçün risk doğurur. Şirkət, qlobal dövriyyənin 10% -ə qədəri məbləğində cərimə edilə bilər və siz Carlsberg tərəfindən intizam icraatına əlavə olaraq cərimələrə və ya həbs cəzasına məruz qala bilərsiniz. Buna görə də fəaliyyətinizdə aşağıdakı prinsiplərə riayət etməlisiniz. Bu, müfəssəl siyahı deyil, lakin nə zaman qaydaları pozmaqla riskə girdiyinizi və nə zaman yerli hüquq şöbəsi və ya rəqabət haqqında qanunvericilik üzrə rəhbər şəxsə müraciət etməli olduğunuz barədə sizə istiqamət verir.

Ümumi Qaydalar

  • Biznes fəaliyyəti barədə qərarları rəqiblərimizdən müstəqil şəkildə qəbul edin.
  • Rəqiblərlə bazar qiymətləri (qiymətlərin hər hansı bir aspekti daxil olmaqla), kommersiya şərtləri və ya strategiyası, hasilat səviyyələri və ya müştərilərin bölüşdürülməsi ilə əlaqədar rəsmi və ya qeyri-rəsmi,müqavilələr bağlamayın.
  • Yanlış şərh edilmə ilə bağlı riskləri aradan qaldırmaq üçün bütün əlaqə vasitələrində (e-poçt və ani mesajlaşma proqramları daxil olmaqla) dil ilə bağlı ehtiyatlı olun.
  • Bazar gücünün sui-istifadəsi və ya rəqiblərə qarşı qarətçi niyyətlə bağlı əsassız şübhə yarada biləcək ifadələrdən istifadə etməyin. "Oxuduqdan sonra yandırmaq" kimi qeyri-qanuni fəaliyyəti nəzərdə tutan daxili qeydlər etməyin və müəyyən bir davranışın qanuniliyi barədə fərziyyələr yaratmayın.

  • Gələcək qiymətlər və ya rəqiblərlə bağlı digər strateji niyyətləri açıqlamaq üçün xüsusi olaraq hazırlanmış heç bir bəyanat verməyin.

  • Hüqüq Qrupu ilə müzakirə etmədən birgə satış / satınalma müqavilələri bağlamayın və ya rəqiblə digər əməkdaşlıqlar etməyin.

     

Rəqiblərlə əlaqə yaradarkən, məs. ticarət birliklərində və / və ya məlumat mübadiləsində

  •  İclas gündəliyi hazırlayın (şübhəli məqamlar olduqda yenidən nəzərdən keçirmək üçün yerli hüquq şöbəsi və ya rəqabət haqqında qanunvericilik şöbəsinə müraciət edin), qeydlər götürün və onları arxivləşdirin.
  •  Sağlamlıq və təhlükəsizlik standartları, sosial aspektlər, işçilərə təlim keçilməsi üzrə əməkdaşlıq və ya biznesə təsir edən qanunvericiliyə təklif edilmiş dəyişikliklər, məsələn hökumətə sənaye fəaliyyəti ilə bağlı təqdimatlar etmək kimi, sənaye əhəmiyyətli və qeyri-həssas mövzuları müzakirə edin.
  • Satış səviyyələri, qiymətlər, ticarət şərtləri, endirimlər, xərclər, marketinq planları və birbaşa və ya dolayı yollarla (məsələn, bir müştəri və ya təchizatçı vasitəsilə) xüsusi müştərilərə dair güzəştlərlə bağlı kommersiya əhəmiyyətli məlumatları müzakirə etməyin və ya paylaşmayın.

  • Qiymət siyahıları, xərclərin nəzərdən keçirilməsi, gələcək planlar və digər kommersiya əhəmiyyətli məlumatların mübadiləsini həyata keçirməyin.

  •  Kommersiya əhəmiyyətli məlumatların müzakirə olunduğu iclaslarda qalmayın və çıxışınızın qeyd edildiyindən əmin olun.

  • Ümumi və köhnəlmiş məlumatların mərkəzdən idarə edilən katiblik tərəfindən toplanması və paylanması məqsədilə onları elə bir şəkildə təqdim edin ki, məlumatların alıcıları həmin məlumatların Carsberg tərəfindən təchiz ediliyini müəyyən edə bilməsin. 

  • Hüquq Qrupu tərəfindən təsdiq edildiyi təqdirdə, dəyərləndirmə üçün məlumatları təqdim edin.

  • İctimaiyyətə məlum olan bazar məlumatlarını toplayın.

Müştərilər və təchizatçılarla məşğul olduqda

  • Carlsberg-in bazar payı 30% -dən aşağı olduqda xüsusi müştəri razılaşmalarının mümkün olub-olmadığı ehtimalını nəzərdən keçirin.
  • Təkrar satış qiymətləri tövsiyə edin, lakin müştərilərin özlərinin təkrar satış qiymətlərini təyin etmələrinə maneə törətməyin.
  • Zəruri olduqda maksimal təkrar satış qiymətləri təyin edin.
  • Müştərilərə uyğunlaşmağa və tabe olmağa məcbur etməyi nəzərdə tutan təşviqlər və ya digər tədbirlər vasitəsilə tövsiyə olunan təkrar qiymətləri tətbiq etməyə çalışmayın.
  • Müştəriləri sizin üçün rəqiblər haqqında aktiv və sistemli şəkildə məlumat toplamağa təşviq etməyin.
  • Rəqiblərin qiymət siyahıları sizə təqdim edildikdə onları qəbul etməyin.
  • Müştəriləri Carlsberg-dən bütün tələbatları ilə bağlı məhsulları satın almaları üçün qiymət təyin etməyin və ya sadiqlik və müstəsnalıq məqsədilə endirimlər tətbiq etməyin.
  • Aİ distribüterlərinin Carlsberg məhsullarını digər Aİ ölkələrinə ixrac etməsi prosesinə mane olmayın. Lakin təyin edilmiş ərazidən kənarda aktiv satışları qadağan etmək olar.

Carlsberg-in açıq şəkildə lider olduğu bazarlarda biznes fəaliyyəti həyata keçirdikdə

  • Carlsberg üçün faktiki məsrəflər üzrə qənaəti əks etdirən endirimlər təmin edin, məsələn daha böyük həcmli təchizat nəticəsində.
  • Retrospektiv güzəştlər / endirimlər tətbiq etməyin (yəni müəyyən bir həcmə çatdıqdan sonra bütün müştərilərin satınalmalarına tətbiq olunan güzəştlər / endirimlər).
  • Carlsberg-in müəyyən bir bazarda hökmran  mövqeyə malik olub- olmadığı barədə şübhə yarandıqda, yerli hüquq şöbəsi ilə əlaqə saxlayın.
  • Müştərilərə normal danışıqların nəticələrindən fərqli şərtlərdə ayrı-seçkilik etməməyə diqqət yetirin.
  • Müştəriləri Carlsberg-dən bütün tələbatları ilə bağlı məhsulları satın almaları üçün qiymət təyin etməyin və ya sadiqlik və müstəsnalıq məqsədilə endirimlər tətbiq etməyin.
  • Qanuni əsas olmadan Müştərilərə məhsulları təmin etməkdən imtina etməyin.
  • Müştərilərə Carlsberg-dən öz ehtiyaclarının bütünlüklə/böyük qisminin satınalınması ilə bağlı endirim təklif etməyin.

 

ƏLAVƏ 2

201X tarixli iclas üzrə protokol

İclas iştirakçıları antiinhisar qanunvericiliyinin tələblərinə uyğunluğu təmin etməlidir.

Carlsberg və X, müəyyən bazarlarda rəqib kimi qəbul edilir/edilə bilər. Müvafiq olaraq, bu iclasın iştirakçıları aşağıdakı / əlavə edilmiş gündəmi ciddi şəkildə təqib edəcəklər. Antiinhisar qanunvericiliyinin perspektivləri baxımından müvafiq olan hər hansı gündəmdən yayınma halları hər iki şirkətin hüquqi məsləhətçisi tərəfindən əvvəlcədən nəzərdən keçirilməlidir və təsdiq edilməlidir; əks halda, heç bir yayınma halı olmayacaqdır.

Ciddi şəkildə zəruri olmadığı və hüquqşünas heyəti tərəfindən təsdiq edilmədiyi təqdirdə,  iştirakçılar heç bir halda iclasdan açıq şəkildə bəyan edilmiş və ya nəzərdə tutulmuş, rəqabəti məhdudlaşdıran hər hansı  anlaşma əldə etmək və/və ya kommersiya əhəmiyyətli hər hansı məlumatları mübadilə etmək üçün istifadə edə bilməzlər.

Ticarətin məhdudlaşdırılması, sabit qiymətlərin təyin, edilməsi, marketinq strategiyaları və ya rəqabət əhəmiyyətli və ya antiinhisar fəaliyyəti ilə bağlı hesab edilə biləcək məlumatları əks etdirən hər hansı bir mövzu ilə bağlı hər hansı danışıqlar və ya müzakirələri dayandırmaq iclasda iştirak edən hər hansı bir şəxsin vəzifəsidir. İclasın bütün iştirakçılarının müvafiq olaraq düzgün davranış nümayiş etdirmələri mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Tərəflər hüquqşünas heyətinin təsdiqi olmadan, rəqabət əhəmiyyətli məlumatların mübadiləsini həyata keçirə bilməzlər.

Bu cür məlumat mübadiləsi hüquq şöbəsi tərəfindən təsdiqləndiyi təqdirdə, məxfilik müqavilələri və / və ya müstəqil işçi qrupu müqavilələri daxil olmaqla xüsusi tədbirlər görülməsi zəruridir.

Bu gün yeni potensial əlaqələrə dair hər hansı müzakirələr yalnız fərziyyədir və hər iki tərəfin əlavə daxili müzakirələrinə əsaslanır.